In de gehandicaptenzorg draait alles om samenwerken en elkaar versterken. Daarbij is zeggenschap niet iets dat je alleen doet; het is een proces van creatief samenspel tussen professionals, cliënten en hun netwerk. Dit principe van samen beslissen en handelen is essentieel om te zorgen dat iedereen gehoord wordt. Ontdek hoe dit motto in de praktijk wordt gebracht. Deze verhalenreeks, verzameld door Gea Koren (narratief coach en verhalenvanger), laat zien hoe samenwerking en openheid de basis vormen voor een veilige en fijne werkomgeving. Laten we samen aan de slag gaan en ervaren hoe zeggenschap écht werkt.
Dit keer een verhaal van Anja Schalkx uit haar werkpraktijk als persoonlijk begeleider bij Cello te Vught. Zeggenschap gaat ook over regionaal samenwerken met andere zorgaanbieders, over ondersteuning én over inclusie. Inmiddels is Anja coördinator vrijwilligerswerk. Zij wordt nog steeds enthousiast als ze kan helpen om nieuwe verbindingen tot stand te brengen. Zeker in deze tijd van arbeidskrapte is het zoeken en aangaan van verbindingen enorm belangrijk. Je doet het samen!
Samen aan tafel
Wat doe je als je keuken wekenlang niet gebruikt kan worden, maar je tóch elke avond samen wilt eten? De bewoners van dit huis kwamen met een oplossing die niemand had zien aankomen.
Anja vertelt: `Er moest flink verbouwd worden. De grote keuken was toe aan een opknapbeurt. Dat zou nogal wat overlast met zich meebrengen. Overlast binnen een woning, en niet zomaar een woning, nee. Het was een thuis, midden in de wijk én onderdeel van de wijk.
De negen bewoners – mensen met een verstandelijke beperking – hoorden er helemaal bij. Wij als medewerkers trouwens ook. Samen maakten we deel uit van de buurt, vierden we feestjes en deelden we groenten uit onze moestuin met buurtgenoten en verwanten. Vooral sla, want in de groeiperiode hadden we veel sla, heel veel sla.
Maar die keuken… Het was nogal wat. Hakken, breken, slopen en dagelijks werklui over de vloer. Er werd niet naar uitgekeken, zal ik maar zeggen. Maar naar de nieuwe keuken dan weer wel. Die hadden bewoners, aan de hand van stalen, toch maar mooi samen uitgezocht. En daar waren ze enorm trots op. Het resultaat moest snel zichtbaar worden, maar alles wat eraan voorafging, vonden ze minder leuk.
De knelpunten van de verbouwing kwamen tijdens de huisvergaderingen meerdere keren aan bod. Er werden bouwtekeningen opgehangen met een blad ernaast waarop iedereen vragen en antwoorden kon noteren. Ouders en vrijwilligers bleven zo ook op de hoogte en boden spontaan hulp aan. Maar toen kwam er ineens een veel groter probleem naar voren. Een probleem waar bewoners écht mee zaten. Want hoe moesten we nu eten koken?
Een pizza of frietje in het weekend is geen probleem, maar de dagelijkse, verse maaltijden? Die zouden ze enorm missen. De bewoners besloten in overleg te gaan met de keukenleverancier. Die zorgde voor een klein kooktoestel en een keukenblokje onder de overkapping. Zo konden ze in ieder geval een eitje bakken, want dat was het weekendritueel.
Uiteindelijk kwamen de bewoners zelf met dé oplossing! Geweldig hoe ze samen op dit idee waren gekomen én de stoute schoenen hadden aangetrokken. Wat bleek? Ze waren het woon-zorgcomplex voor ouderen in de buurt binnengelopen en hadden naar de directeur gevraagd. Dit werd in eerste instantie door de medewerker bij de receptie wat afgehouden, maar dit vastberaden ‘clubje’ liet zich zomaar niet wegsturen.
De bewoners werden vervolgens als belangrijke gasten door de directeur op zijn kantoor ontvangen. Ze vertelden over de verbouwing en dat ze wel een oplossing hadden bedacht voor hun keukenvraagstuk en dat de directeur hen kon helpen. Ze wilden tijdens de verbouwing namelijk doordeweeks samen met de bewoners van het woon-zorgcomplex eten. O ja, en dan kwam er ook nog een personeelslid mee dat dienst had, maar dat was er dagelijks maar eentje.
De beste man vond het een geweldig idee. Maar hadden de bewoners ook al nagedacht over hoe dat betaald zou worden? Ook al was hij de directeur, hij moest natuurlijk gewoon voor de boodschappen betalen. En laat dat nou net een dingetje zijn waar ze niet bij hadden stilgestaan. Dus nam de directeur een stuk papier, schreef daar wat bedragen op en gaf hun de boodschap om dit met de begeleiding te bespreken.
Zo gezegd, zo gedaan. We vonden een oplossing voor de betaling en tijdens de verbouwingsweken die volgden, hebben we samen met de ouderen uit het woon-zorgcomplex heerlijk gegeten. Het voelde elke dag als ‘uit eten’, omdat de tafel elke keer al voor ons was gedekt.
Achteraf gezien ging het om zoveel meer dan de maaltijden. Er werden nieuwe contacten gelegd, er ontstonden nieuwe vriendschappen en er werden gezamenlijke activiteiten ondernomen. Dit was veel meer dan een tijdelijke oplossing. Het was een ervaring die groeide tot een blijvende verandering in autonomie, verbondenheid en samenwerking.´
Reflectie vragen:
- Ken jij uit je werkpraktijk een situatie waarin je het gevoel had van samen sterker te staan?
- Wat maakte dat de samenwerking werd versterkt?
- Wat deed jij om het te versterken?
